Ma-gy-a-ri-sa-tie

Wie zijn dat eigenlijk, Slowaken. Wat doen zij, waarom doen zij wat en vooral, waarom komen zij vandaan? Als antwoord op al deze vragen: een etnische etymologie van Slowakije (tot 1918 alleszins)! Ahum!

(vrij vanuit Wikipedia) Zoals in een eerdere post gezegd, kwamen de Slowaken pas later in deze gebieden aan: eerst waren er Kelten, dan een hoopje Germanen, dan weer een beetje Romeinen, dan weer de Germanen.

In het gedonkerte van de middeleeuwen (5de eeuw) kwamen dan de eerste Slavische stammen in dit gebied terecht. De grote volksverhuizingen of het grote volkdrummen van Europa, you know. Hun invallen dreven de Germanen naar Westen en Zuiden, alwaar die volkeren ook onze vaderlandse geschiedenis binnentuimelen. Het moet druk geweest zijn op de Europese aardewegen die tijd.

In de 8ste eeuw ontstond een proto-Slowaakse staat, die het huidige Slowakije, Zuid-Oost Moravië (in het huidige Tsjechië) en de noordelijke helft van het huidige Hongarije omspande. Lang heeft deze autonomie niet geduurd, want anderhalve eeuw later kwamen de Hongaren binnenvallen, waarop de Slowaken meer dan 1000 (!) jaar onder Hongaarse heerschappij zou komen (tot 1918).

In de 16de eeuw kwamen dan de Turken op het Centraal-Europese toneel. (Het huidige) Hongarije werd veroverd maar Slowakije grotendeels niet en aldus werd Bratislava (Prešporok) de koninklijke hoofdstad van Hongarije voor lange tijd.

Op de vlucht voor de Turken vestigden er zich vele Hongaren en een handvol Kroaten in (huidig) zuidelijk Slowakije. Op weg naar Wenen zouden de Turken af en toe stroopexpedities doen in Noord- en Centraal-Slowakije (o.a. vandaar de vele burchten hier). Ondertussen settelden er zich ook vele Duitsers in de steden (als kolonisten & mijnbouwers).

Vanaf de 19de eeuw werd Budapest opnieuw de hoofdstad van Hongarije en dit bracht een nationalistisch reveil teweeg onder de Hongaren. Er werd een actief beleid gevoerd van magyarisitie (verhongaarsing) in het hele Hongaarse rijk (dus niet enkel in Slowakije). Een politiek die erop gericht was de Hongaarse taal en cultuur op te leggen of te verstevigen door aanmoediging of onder dwang, met als uiteindelijk doel het aandeel van Hongaarssprekenden/Hongaren in het Koninkrijk te verhogen (de Hongaren waren op dat moment eigenlijk een minderheid in hun land, minder dan 48% in 1910).

Ze gingen daarin soms vrij ver: ze weigerden bv. emigratiebewijzen aan etnisch Hongaren en kenden ze des te makkelijker toe aan niet-Hongaren. Onderwijs, locale administratie en justitie gebeurden in het Hongaars. Deze politiek had succes, maar werd gestopt door de eerste wereldoorlog. In 1918 was de situatie in het Hongaarse rijk als volgt:

Al bij al eigenlijk een beetje een Belgisch verhaal. Het verklaart ook een beetje het huidige ressentiment tussen Hongaren en Slowaken. Hongaren vormen nu één van de belangrijke minderheden hier (+- 10% van de bevolking) en zitten vooral in het Zuiden van Slowakije. De discussies en attitudes doen me af en toe denken aan België (met de Slowaken als Vlamingen en de magyaren als franstaligen).

Droit de sol (”retour à Budapest” of “Slowakije Slowaaks”) en droit de gens (vanaf 20% Hongaren mogen de straatnaambordjes hier in 2 talen), ze kennnen het hier dus ook! Maar hierover later meer…