chillen met Hanna

In augustus waren we op Hannafest, in Kolarovo. Kolarovo staat bekend om de productie van de meest legendarische motorfiets uit Tsjecho-Slowakije, namelijk de Babetta.

Kolarovo staat echter eerder bekend onder de Hongaarse naam Guta. Hongaars, idd, want Kolarovo ligt in het Hongaarstalige hartland van Slowakije (in de zuidrand, langs de Donau).

De relatie tussen de Hongaren en de Slowaken was,is en zal niet altijd eenvoudig blijven. Vooreerst door de geschiedenis, maar ook heden ten dage zijn er politici die er garen uit spinnen. Net zoals Vlamingen, hebben Slowaken een bepaald inferioriteitscomplex, historisch gegroeid maar misschien minder van toepassing heden ten dage. Er blijft nog de heilige schrik dat op een dag het zuidelijk deel van Slowakije zich afscheurt en naar Hongarije gaat. Al zit in Hongarije daar an sich niemand op te wachten, heeft de Hongaarse overheid zich toch geengageerd tov Hongaren in les terres perdues (in Slowakije, Roemenie, Servie etc).

Af en toe leidt dit tot straffe uitspraken op het hoogste politieke niveau, maar sinds beide landen in de Europese Unie zitten, is de toon al wat lager. “Tanks zullen tot in Budapest rollen” zul je dus minder regelmatig horen. Al is in Slowakije de situatie intern wat moeilijker. De partij van de Hongaarse minderheid strijdt nog steeds voor een territoriale herverdeling die de Hongaarssprekende gebieden zou verbinden in één regio, maar de centrale Slowaakse regering (geleid door nationalisten) weigert dit. Een ander strijdpunt van deze partij, de MKP, namelijk een Hongaarse universiteit in Komarno, hebben ze sinds een paar jaar al. Het is trouwens daar dat Delphine een zomercursus Frans gaf.

Intussentijd loopt de tijd echter tegen de Hongaarse minderheid. Eigenlijk leven ze enkel in kleine dorpen op het platteland, terwijl er maar een goede 3 gemeentes/steden zijn waar ze in de meerderheid zijn. De demografie loopt ook tegen hun, waardoor hun absoluut aantal terugloopt. En tegen 2025 zouden ze ook relatief gezien niet meer de belangrijkste minderheid zijn, maar wél de Roma-zigeuners (waarover we later dan weer meer spreken).

Echter, het festival! Op zich heel leuk. Maximaal 400 (meestal Hongaarse) gasten (waaronder de verschillende groepen), lekkere muziek, lekker ontspannen. Alvast wat kunstzinnige foto’s!

Mijn pa´s scha en schande

Vreemde uitdrukking eigenlijk.

Maar wel van toepassing op mijn huidige situatie. Zonet men broek gescheurd op het werk. Mijn broekzak omarmt een armleuning en de naad scheurt los. Schhrwoeuuuur. Echt leuk. Kunnen de collega s ook meteen van mijn dikke groene boxer genieten.

Het helaas! roemloze afscheid van een broek. Maar ook afscheid van een jarenlange liefdesrelatie. Deze broek was namelijk een van die kledingsstukken die je maar niet wil wegsmijten, ook al hangt die al sinds een jaar of 10 niet meer in de winkels, zijn er sigarettegaatjes ingebrand of raakten er lichte verkleuringen van onduidelijke oorsprong ingemazeld.

Al vele malen zweefde de broek op leven en dood, en telkens heb ik ze kunnen redden.

Moeder: “Mag die broek niet weg?”

Ik: “Nee, die broek is nog goed. Ik trek die nog vaak an!”

Moeder: “Ze is al helemaal verkleurd”

Ik: “Die was toch al grijs toen ik ze kocht?”

Moeder: “Nee, bruin”

http://www.soark.com/images_new/tricot7.jpg

En dan komen flash-backs terug van mijn vader in te korte loopbroeken uit de 80´er jaren. Misschien was vandaag wel een teken Gods mij hieraan ook niet te wagen… Zo´n joggingshort op Zijn ondoorgrondelijke wegen, dat kan niet, moet ie gedacht hebben. Mijn grijsbruine broek als aflaat voor mijn vaders erfzonde.

Laatste les Slowaaks (1)

Nu, 5 maanden later in Slowakije: wat heb ik allemaal aan Slowaaks opgeslurpt?

Met schaamrood op de wangen: vrij weinig! Ik kan krantenkoppen lezen, met wat extra analyse en tijd ook delen van artikels. In de supermarkt lukt het alleszins aardig, op restaurant en een kleine conversatie ook.

Maar toch, met Zweeds stond ik op Erasmus veel verder. Waarom?

Ik denk dat er verschillende redenen (te weinig tijd), maar de belangrijkste is dat Slowaaks gewoonweg een moeilijke taal is. Een paar voorbeelden van het aantal vormen per woordtype:

Substantieven: 4 * ( 2 *) 4 * 2 * 7 vormen / Adjectieven: 2 * 2 * 2 * 4 * 7 vormen / Werkwoorden: 15 verschillende verbuigingen!

Nederlands is hier dan al stukken eenvoudiger:

Substantieven: 2 * 2 / Adjectieven: 2 / Werkwoorden: 4 (met wat onregelmatige vt/vvt, maar die heb ik er in het Slowaakse lijstje ook niet bijgezet)

Maar wat is nu eigenlijk de moeilijskte taal om te leren? Ik denk dat het in de eerste plaats met nabuurschap en uitspraak te maken heeft.

Voor een Rus zal bv. Slowaaks vrij easy zijn, voor een Vlaming Noors, voor een Fransman Spaans. Eenmaal je de boundaries van je taalgroep oversteekt, blijkt de moeilijkheidsgraad ook afhankelijk te zijn van hoever de gesproken taal van de geschreven taal staat.

Een voorbeeldje met het Hongaars. Niet meteen de meest eenvoudige taal an sich, maar wie zou er weten dat je Keszthely uitspreekt als “Kesjtaai” en niet als “Kestellie”? Sarkozy (een van oorsprong Hongaarse naam) klinkt ook niet zoals hij nu overal ter wereld uitgesproken wordt, maar eerder als Schjaarkeuzi. Hierdoor is Frans dan ook een moeilijkere taal dan het Nederlands, dat eenvoudige uitspraakregels heeft, vergelijk bijvoorbeeld de volgende homofonen:

maire – mère – mer / Chair, chaire, cher, chère / Mai, mais, mes, mets / Ver, verre, vers, vert

Heeft Nederlands dit ook? Ik denk het wel – kennen jullie wat voorbeelden? In elk geval, een taal leren is zoals een huis bouwen: sommige hebben eenvoudige plannen, maar blijken moeilijk uit te voeren, of omgekeerd.

Tree Attack: “Opening there campgrounds is like opening a buffet”

We (ik, Delphine, Andries en Laure) zullen dit weekend een tentje opzetten, hetzij in de Tatras of in Moravie.

Kamperen kan in elk geval nog avontuurlijker zijn dan de meeste mensen denken. Een voorbeeld vind je in onderstaand filmpje:

Eerder deze week zijn we ook al naar een andere “Killer Tree”-film gaan kijken, The Happening. In die film wordt de US van A getroffen door een ware zelfmoordepidemie. Bomen, planten en grassen zijn de mens, die de hele planeet naar de knoppen helpt (vervuiling, atoomkracht, landbouw), helemaal beu en beslissen collectief een toxische stof af te scheiden die het serotinegehalte in menselijke hersens doet oplossen. Hierdoor wordt elke menselijke overlevingsdrang onderdrukt en zie je de Homo Sapiens Sapiens op heel creatieve wijze aan autogenocide doen.

Als scenarioschrijver moet je er maar opkomen natuurlijk. Maar misschien werpt de film wel terechte vragen op. Zetten we de natuur teveel onder druk? Zullen bepaalde gebieden hierdoor een kantelmoment bereiken? Is sustainable growth echt wel noodzakelijk en hoe organiseer je dit?

Interessante vragen, alleszins. Dit weekend zal ik mijn haringen alvast niet zo diep de grond inboren, uit respect voor het gras! Stel je voor dat een paar grassprieten ook revolutionaire ideen krijgen… It began in Slovakia?

Immer wieder, immer wieder, immer wieder …

In Wenen heb je vlakbij het prachtige Schwedenplatz met z´n Urania, een rustig plekkie aan het water: de Strandbar. Je kan het best omschrijven als een soort Wenen-les-Bains, dit jaar volledig in EURO 2008-thema. Verwijzend naar dat andere bergachtig gastland met rood-witte vlag werd het zelfs tijdelijk Swissbeach gedoopt. Gisteren leek het echter meer op Omaha Beach: Oostenrijk speelde, en dat zou je geweten hebben.

Vooreerst, het Oostenrijks team is niet bepaald het Brazilie van Europa. Overlopen van talent doet het niet: winnen doet men immers op karakter! In de buurt komen van de andere goal is gevaarlijk, maar door het gestuntel vooral voor de eigen ogen en het hart. De meest eervolle strategie heet aanvallen, maar dat kan je maar 20 minuten -am besten in een ruk door- volhouden. Klinkt ons allemaal bekend in de oren, niet?

Nu, gisteren zaten we dus aan het eerder geroemde Schwedenplatz gezellig te keuvelen. Soccer in the city. Af en toe een actie bekijken. Biertje sippen. Bal 10 meter van de goal. Poging tot dribbel. Biertje sippen. Mooi gebouw. Plannen voor de zomer. Polska! Speler maakt spurtje. Valt. Biertje sippen. Corner. Ingestudeerd nummertje. Loopt weeral fout. Biertje sippen. Lange bal. In de voeten van de tegenstander. Mooi zo.

Ondertussen was het 1-0 voor de Polen. Best jammer voor de Oostenrijkers. Tot plots! De laatste minuut van de toegevoegde tijd: een strafschop (het dividend als organiserend land?). Oostenrijk scoort, komt gelijk en komt klaar.

Nu bleek ik na afloop toch wel wat teveel biertjes gesipt te hebben. Aan de douane werden we gestopt. Groen kalend mannetje, piept gebogen door het venster. Wie schnell darf man hier fahren? euh? 30! 30 darf man hier fahren! Das ist hier die Grenze! Gestamel. Vrees een zakje om in te blazen. Passporte, Bitte! Ai ai. Ik voel het bloed naar mijn hoofd stijgen. Fahren Sie jetzt weiter, so ist es gut. Bloeddruk zakt. Rijd stil binnen in het donker oosterland van 0 promille… Ook vrij gevaarlijk voor de ogen en het hart.

PS: Wie ontmoeten de Rode Duivels altijd in de tweede Ronde? De supporters op Zaventem…

I want to stay in Slovakia as long as possible

In de reeks Slovensky Grob. Toeristische brochure voor Bratislava, interview met belangrijke Duitse expat.

• What was the first thing that impressed you in Slovakia?

We arrived in Vienna at the airport and the first thing that impressed me was amount of windmills in Austria, and suddenly it stopped, and I knew I am in Slovakia… And of course, a lot of young people and pregnant nice woman. This is a very good signal for the future.

• What is for you the most interesting place in Bratislava?

… All I did was crossing the bridge from the hotel to the shopping center and on the second level there is a cafe, when I get a Budweiser, so I love this place, because I love this beer … And what was surprising for me, that in amount of restaurants they offered me an Italian food, like pasta or spaghetti, not normal Slovak food.

• Have you tasted the most typical Slovak food bryndzove hulasky?

… To be honest they brought a very huge portion, it was heating out, so I couldn t sleep whole night, even though I had five shots… (laughing) It is a very heavy food.

Tsjechisch bier, mooie zwangere vrouwen en very heavy food. Het leven kan hard zijn!

De stoof

…staat aan.

Zoals jullie weten ben ik, eufimistisch gezegd, nogal koudebestendig: mijn winteroutfit bestaat uit welgeteld 2 spullen (pull met sjaal). Misschien af en toe een handschoen erbij als ik de fiets opkruip in het putterste putje van de winter.

Het klimaat in Bratislava is echter kontinentaal, lees: Bratislava heeft pokkekoude winters en zinderende zomers. En dat laatste voel ik nu, vooral in mijn zuidwaartsgericht kantoor zonder een mistral van een airco zoals in Belgie. Hoog tijd dus dat ik me wat tropisch kantooroutfit en classy werksandalen aanschaf. Of een zweetband.

Waltzing Matilda

Eerst iets leuks, dan het meer serieuze werk.

Delphine´s Nederlands maakt de laatste tijd enorme vorderingen. En dat allemaal dankzij het boekje Le Néerlandais pour les Nuls (Dutch for Dummies). Om haar ook aan wat  platters dan mijn hoogdravend ABN-redevoeren te wennen, Youtjoebete ik een paar filmpjes voor haar. Zo keken we gisteren naar de Lama´s (Ruben Nikolai en conso´s, je weet wel). Ik vind ze vooral leuk als ze net iets te ver gaan. Al weet ik niet of ons Mathildaatje hiermee zou kunnen lachen:

(forward naar 0:59)

Dan het minder leuke mijmeren. Het was hier onlangs vakantie op de Franse school. Veel van Delphine´s collega´s maken van die twee weken gebruik om op en af te reizen naar Frankrijk (en lekkere kaas in te slaan!).

Eén van haar collega’s heeft dat ook gedaan, maar besloot wel om het opeens uit te maken met zijn vriendin die achterbleef. Nu voelt hij zich een beetje beroerd natuurlijk. Om zich tegen de slapeloze nachten te wapenen maakt hij elke dag een stevige wandeling van een paar uur. Delphine blijkt net hetzelfde gedaan te hebben om uit een moeilijke relatie te stappen en heeft zo heel Brussel te voet leren kennen.

Als zoiets gebeurt in je nabije omgeving brengt dat soms weer  minder leuke herinneringen uit je eigen leven naar voor. En dan kruipt de vrees naar boven dat het je ook opnieuw kan overkomen. Want hoe ga je daar weer mee om? Dagen, weken of maanden van ellende. En soms lijkt dumpen achteraf moeilijker dan gedumpt worden.

Nu, wat deden jullie zoal op die minder mooie momenten van het leven? Hadden jullie een sudden craving voor frieten of chocolade? Wat bierbrassen om het denken te verlammen? Of opkroppen, slikken en doorgaan? Ik denk dat ik, misschien wat lafjes, meestal voor het laatste koos… Dead man walking, dat is mijn ding niet.

Love at Second Sight

Het voorbije weekend was Andries hier op bezoek. Al scheelde het nou weer niet veel of hij was er niet: hij was bijna op weg naar de check-in van Brussels South (Charleroi) i.p.v. Brussel Nationaal (Zaventem). Een last-minute brandend lichtje van mijnentwege deed hem toch maar van idee veranderen en aldus spoorde hij toch nog naar de juiste luchthaven (for jullie information: easyJet vliegt van Zaventem, niet van Charleroi!).

Na wat nachtbraken van mij en Andries in Bratislava, trokken we de dag erop naar Hongarije, meer bepaald naar Esztergom. Helaas waren we niet de enige met dit idee: 1 mei staat ook hier voor een lang weekend, dus waren alle pensionnetjes en hotelletjes volgeboekt. Geen probleem, we hadden onze tent mee. Helaas was die eerder voorzien voor 2 personen dan voor 3 (zoals mij beloofd was bij aankoop)… Andries offerde zich echter op en heeft een (oncomfortabel) nachtje in de auto doorgebracht.

De dag erop brachten we Andries naar Szeged in Zuid-Hongarije, waar zijn broer zou trouwen. Szeged wordt klein Budapest genoemd en toegegeven, de stad was echt wel een en al verrassing. Nadat de stad in de 19^de eeuw overstroomde en bijna de hele oude stad verwoestte, werd er het hele centrum heringericht in Art Deco.

Nadat we Andries bij zijn familie achtergelaten hadden, hadden ik en Delphine niet echt een idee wat te doen. Een kleine blik op de kaart leerde ons dat ofwel Servië ofwel Roemenië binnen handbereik was. Het werd het eerste en ons oog viel op Belgrado. Op de kaart leek het een goeie 2 uur… doen dus!

Echter, één keer de grens van het oude Joegoslavië over verwaterde de snelweg op kaart tot een tweebaansvak (80-100 km/u). Met onder bijna elke brug een politie-autootje op wacht, waarschijnlijk op zoek naar wat buitenlandse overdreven snelheid. En uren door een Vlakte rijden, echt enorm: plat, platter, platst, echt niets te zien. Af en toe een aardeweg, aan de horizon een dorpje of een eenzame struik of boom. Indrukwekkende monotonie. Eeuwig schreeuwend niets onder de brandende zon.

Na 4 uur onderweg reden we dan Belgrado binnen. Eerste indruk: stoffig, vuil, arm, gebouwen in de Brouckère-stijl, bedelaars die de auto komen wassen (het was absoluut nodig, maar toch , ruw, onvriendelijke mensen, 3 keer over dezelfde brug gereden omdat de bewegwijzering slecht was etc… We hebben even gedacht om de kar te draaien en terug te rijden naar het ‘andere’ Europa. Maar toch, 4 uur terug door het Grote Niets, het leek ons wat te veel. Uiteindelijk hebben we de jeugdherberg genomen een beetje uit het centrum.

Een beetje bekomen werd het tijd om opnieuw door te stad te verdwalen, deze keer te voet. En dan zie je wel wat meer. Leuke caféetjes, leuke winkeltjes… Onze avond eindigden we in het ‘plaatselijke Montmartre’, Skadarska: een bobbelig straatje, vele restootjes, met muziekgroepjes en terrasjes. Onze keuze was snel gemaakt: in de achterkamer van een resto waar een echt huwelijksfeest aan de gang was. Er werd gezongen en balkanmuziek gespeeld. En ik en Delphine waren de enige gasten (op dat moment althans, blijkt dat de gewone Serviër om 21h eet, in Bratislava doen ze het om 18h).

We kozen een licht menuutje, dat net binnen ons budgetje van gewisselde Dinars lag. Een wijntje erbij, dat mocht ook (er was wel geen wijnkaart, maar we vroegen een Macedonisch rood wijntje, iets wat we ervoor al geproefd hadden). Het eten zelf was copieus, de wijn overheerlijk, de omgeving schitterend. Later druppelden er nog groepjes mensen binnen, en het was zalig om te zien. Om het kompleet te maken, ging er ook nog een balkanorkestje van tafel naar tafel. Na afloop kwam de rekening: ons eten bleef idd mooi in ons budget, maar ons flesje wijn kostte omgerekend zo’n 30 euro… euh… slik…waar zat die Visa ook al weer, schat?

Achteraf bekeken was het restaurant een ideaal voorbeeld van een tourist trap, maar ach, wat de fuck. We hebben ons super geamuseerd. Wat geldt voor heel onze tijd in Belgrado. “Love at Second Sight“ is het motto van de toeristische dienst van Servië. Eerlijk gezegd, we zullen ze geen ongelijk geven: een ander Oost-Europa, dat van de Balkan, niet zo makkelijk maar des te fascinerender.

PS: Over de terugweg naar Bratislava kunnen we kort blijven: 11 uur rijden waarvan 3 uur vast aan de grens (SCG-HU). Het weekend was supermooi en het was enorm leuk Andries terug te zien – maar volgend weekend blijven we alvast wat dichter bij de deur! En we proberen de tent opnieuw!

Slowaakse vrouwen… zucht

Onze keukentafel, exposé met de man van de gasmeter:

Gaz-man: (slowaaks) Heb je graag Bratislava (slowaaks) hier veel baba.

Ik: huh, baba?? Ikke niet verstaan, Ik ben Belg.

Gaz-man: (slowaaks) je weet wel, Baba, Freier (knipoog).

ik: ah! jajaja, maar mijn vriendin is daar (knik men hoofd in richting andere kamer). Zij niet Slowaaks

Gaz-man: ah! (slowaaks) Bratislavi (slowaaks) meisjes. (blijft vettig lachten) Jajaja (bolt beide handen tot D-cup) (simultane knipoog)

ik: (staar) (knipper niet)

Gaz-man: (wijst naar kamer waar delfine zit) Ach ja (vermindert lachvolume) (laat me papier met gasmeterstand ondertekenen)

Gaz-man: (staat op en zegt) Mooie dag nog verder

ik: U alvast ook (sluit voordeur).

Net Baba opgezocht in mijn woordenboek: Baba betekent ‘oud wijf, takkewijf, feeks’. Ofwel zei hij Bábka, dat ‘poepie’ betekent. Tsjah, wat ervan te maken … U ‘n Mooie dag nog verder.

Update: volgens de collega’s, van wie ik af en toe ook dergelijke exposé’s te horen krijg, is ‘Baba’ slang voor vrouw. Klinkt al beter.